{"id":5230,"date":"2022-06-12T19:41:00","date_gmt":"2022-06-12T15:41:00","guid":{"rendered":"https:\/\/vtstrt.mediadesigntech.com\/?p=5230"},"modified":"2022-07-03T19:44:24","modified_gmt":"2022-07-03T15:44:24","slug":"amip-in-30-illik-inkisaf-yolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amip.az\/az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/","title":{"rendered":"AM\u0130P-in 30 illik inki\u015faf yolu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Az\u0259rbaycan 70 il sovet Rusiyas\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131nda oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxpartiyal\u0131 sistem \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, yad bir m\u0259fhum idi. \u00c7\u00fcnki uzun ill\u0259r idi SSR\u0130 m\u0259kan\u0131nda bir partiya \u2013 Kommunist Partiyas\u0131 m\u00f6vcud idi. Ancaq art\u0131q 80-ci ill\u0259rin ortalar\u0131ndan ba\u015flayaraq SSR\u0130 miqyas\u0131nda iqtisadi, siyasi, sosial, m\u0259n\u0259vi z\u0259mind\u0259 a\u015f\u0131nma daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259ndi. A\u00e7\u0131q g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc ki, SSR\u0130 d\u00fcnya miqyas\u0131nda apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 r\u0259qab\u0259td\u0259 uduzur. 1985-ci ilin mart\u0131nda Mixail Qorba\u00e7ov Sov.\u0130KP MK-n\u0131n birinci katibi se\u00e7ildi. M.Qorbo\u00e7ovun apard\u0131\u011f\u0131 islahatlar SSR\u0130-d\u0259 b\u00f6hran\u0131 azaltmaq \u0259v\u0259zin\u0259, daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdirdi. SSR\u0130 miqyas\u0131nda etnik z\u0259mind\u0259 qar\u015f\u0131durma g\u00fccl\u0259ndi, iqtisadi azalm v\u0259 bununla b\u0259rab\u0259r m\u0259rk\u0259zd\u0259n qa\u00e7ma meyill\u0259ri y\u00fcks\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1988-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin Qaraba\u011fa y\u00f6n\u0259lik separat\u00e7\u0131l\u0131q f\u0259aliyy\u0259ti a\u00e7\u0131q m\u00fcst\u0259viy\u0259 ke\u00e7di. M.Qorbo\u00e7ovun timsal\u0131mnda SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin erm\u0259ni separat\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259ti t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259m\u0259si, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin daha da az\u011f\u0131nla\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. N\u0259tic\u0259d\u0259 200 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 Erm\u0259nistandan deportasiya edildi. Moskvan\u0131n prosesl\u0259ri g\u00f6rm\u0259zd\u0259n g\u0259lm\u0259sin\u0259 etiraz olaraq Az\u0259rbaycanda k\u00fctl\u0259vi n\u00fcmayi\u015fl\u0259r ba\u015flad\u0131. Bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 xalq h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. 1989-cu ilin iyulunda Az\u0259rbaycan Xalq C\u0259bh\u0259si yarad\u0131ld\u0131. \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y AXC s\u0259dri se\u00e7ildi. Az\u0259rbaycanda m\u00fcqavim\u0259tin t\u0259\u015fkilatlanm\u0131\u015f s\u0259viyy\u0259d\u0259 qurulmas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259n SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyi xalq h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131 bo\u011fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif t\u0259xribatlara \u0259l atd\u0131. 1990-c\u0131 ilin 20 yanvar\u0131nda dinc n\u00fcmayi\u015f\u00e7il\u0259r g\u00fcll\u0259baran edildi. N\u0259tic\u0259d\u0259 Bak\u0131da 131 n\u0259f\u0259r q\u0259tl\u0259 yetirildi. Ancaq b\u00fct\u00fcn bunlar SSR\u0130-ni qoruya bilm\u0259di. Bir il sonra SSR\u0130 da\u011f\u0131ld\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 qovu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>1991-ci ilin 18 oktyabr\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyini \u0259ld\u0259 etdiyi d\u00f6vr \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir zamana d\u0259ng g\u0259ldi. Ba\u015fl\u0131ca problem o idi ki, Rusiyan\u0131n himay\u0259si il\u0259 Erm\u0259nistan v\u0259 Qaraba\u011fdak\u0131 erm\u0259ni separat\u00e7\u0131lar\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rini i\u015f\u011fal edirdil\u0259r. \u0130\u015f\u011fal\u0131n miqyas\u0131 geni\u015fl\u0259ndikc\u0259, hakimiyy\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259lik ittihamlar art\u0131r v\u0259 bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 qeyru-sabit v\u0259ziyy\u0259t yarad\u0131rd\u0131. Ard-arda ba\u015f ver\u0259n u\u011fursuzluqlar hakimiyy\u0259t b\u00f6hran\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. N\u0259tic\u0259d\u0259 6 mart 1992-ci ild\u0259 prezident Ayaz M\u00fct\u0259llibovun istefa verm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>O zaman AXC-nin yarad\u0131lmas\u0131nda \u0259sas fiqurlardan biri olan Etibar M\u0259mm\u0259dovun b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuzu vard\u0131. Etibar M\u0259mm\u0259dovun \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus xarizmas\u0131, q\u0259tiyy\u0259ti h\u0259r\u0259kat i\u00e7ind\u0259 b\u00f6y\u00fck r\u0259\u011fb\u0259t qazanm\u0131\u015fd\u0131. Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 ed\u0259nd\u0259n sonra \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7oxpartiyal\u0131 sistemin yaranmas\u0131 qa\u00e7\u0131lmaz reall\u0131\u011fa \u00e7evrildi. AXC-d\u0259 t\u0259msil olunanlar zamanla h\u0259r\u0259katdan uzaqla\u015faraq m\u00fcxt\u0259lif siyasi t\u0259\u015fkilatlar yaratd\u0131lar. Az\u0259rbaycan Milli \u0130stiqlal Partiyas\u0131 (AM\u0130P) Etibar M\u0259mm\u0259dovun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 t\u0259sis edildi. 3-4 iyul 1992-ci ild\u0259 partiyan\u0131n t\u0259sis qurultay\u0131 ke\u00e7irildi. T\u0259sis Qurultay\u0131ndan 13-14 g\u00fcn sonra, 17 iyul 1992-ci il tarixind\u0259 AM\u0130P \u018fdliyy\u0259 Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n 1 n\u00f6mr\u0259li \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259 il\u0259 r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t qeydiyyat\u0131na al\u0131n\u0131b. Bel\u0259likl\u0259, 71 illik t\u0259kpartiyal\u0131 sistem tarix\u0259 qovu\u015fmu\u015f v\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n ilk r\u0259smi siyasi partiyas\u0131 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b. Partiya I \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli M\u0259clisind\u0259 (1995-2000) \u0259vv\u0259lc\u0259 3 mill\u0259t v\u0259kili \u2013 Etibar M\u0259mm\u0259dov, Nazim \u0130manov, \u015eadman H\u00fcseyn, daha sonra transfer \u00fcsulu il\u0259 daha 3 mill\u0259t v\u0259kili \u2013 Novruz Quliyev, C\u0259bray\u0131l \u018fhm\u0259dov v\u0259 G\u00fclnar\u0259 Qurbanova il\u0259 t\u0259msil olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>O vaxt AM\u0130P ana m\u00fcxalif\u0259t partiyas\u0131 statusuna malik idi. Bunun bir s\u0259b\u0259bi AM\u0130P-in parlament partiyas\u0131 olmas\u0131 idis\u0259, dig\u0259r s\u0259b\u0259bi \u00e7oxsayl\u0131 ziyal\u0131lar\u0131, m\u00fc\u0259lliml\u0259ri \u00f6z \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdirm\u0259si idi. He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, normal, \u0259dal\u0259tli se\u00e7ki m\u00fchiti olsayd\u0131, AM\u0130P-in hakim partiya olaca\u011f\u0131 ehtimal\u0131 b\u00f6y\u00fck idi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ndiy\u0259d\u0259k AM\u0130P 11 qurultay ke\u00e7irib, 5 d\u0259f\u0259 yeni s\u0259dr se\u00e7ilib. 4 iyul 1992-ci il tarixli partiyan\u0131n T\u0259sis Qurultay\u0131nda Etibar M\u0259mm\u0259dov s\u0259dr se\u00e7ilib. Sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n qurultaylarda Etibar M\u0259mm\u0259dov s\u0259dr se\u00e7ilib v\u0259 2004-c\u00fc ilin 24- dekabr\u0131na q\u0259d\u0259r partiyaya r\u0259hb\u0259rlik edin. Partiya s\u0131ralar\u0131nda olmu\u015f bir \u00e7ox \u015f\u0259xs daha sonralar istefa vermi\u015f, ir\u0259lil\u0259y\u0259n zamanlarda is\u0259 y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259yinat al\u0131b. Bu \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 sabiq ba\u015f nazir Novruz M\u0259mm\u0259dov, ba\u015f nazirin sabiq m\u00fcavini El\u00e7in \u018ff\u0259ndiyev, ba\u015f nazirin m\u00fcavini \u018fli \u018fhm\u0259dov, s\u0259fir, sabiq xarici i\u015fl\u0259r naziri Vilay\u0259t Quliyev, sabiq d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u015faviri Qabil H\u00fcseynli, X\u0259tai Rayon \u0130cra Hakimiyy\u0259tinin sabiq ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 G\u00fcnd\u00fcz C\u0259lilov, M\u00fc\u0259llif H\u00fcquqlar\u0131 Agentliyinin sabiq s\u0259dri Abutal\u0131b S\u0259m\u0259dov, Dini Qurumlarla \u0130\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin s\u0259dri M\u00fcbariz Qurbanl\u0131, AMEA \u0130qtisadiyyat \u0130nstitutunun direktoru Nazim \u0130manov, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda Strateji Ara\u015fd\u0131rmalar M\u0259rk\u0259zinin s\u0259dri F\u0259rhad M\u0259mm\u0259dov, ekologiya v\u0259 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r nazirinin sabiq m\u00fcavini Novruz Quliyev, Tibbi \u018frazi B\u00f6lm\u0259l\u0259rini \u0130dar\u0259etm\u0259 Birliyinin sabiq s\u0259dri Ramin Bayraml\u0131, AMEA \u0130nformasiya Texnologiyalar\u0131 \u0130nstitutunun ba\u015f direktoru Rasim \u018fliquliyev v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 n\u00fcmun\u0259dir. H\u0259m\u00e7inin partiya s\u0131ralar\u0131na \u0259vv\u0259ll\u0259r v\u0259zif\u0259 sahib olmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r d\u0259 qat\u0131l\u0131b. Bu \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n sabiq prezidenti Eldar Salayev, sabiq t\u0259hsil naziri Firudin C\u0259lilov, sabiq deputat Yusif Ba\u011f\u0131rzad\u0259 v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<\/p>\n\n\n\n<p>AM\u0130P-i M\u0259rk\u0259zi Se\u00e7ki Komissiyas\u0131nda 1993\u20131995-ci ill\u0259rd\u0259 h\u00fcquq\u015f\u00fcnas Fuad A\u011fayev, 1998\u20132000-ci ill\u0259rd\u0259 Altay H\u00fcseynov, 2000\u20132003-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Etibar \u018fl\u0259sg\u0259rov v\u0259 El\u015fad Qurbanov, 2003\u20132005-ci ill\u0259rd\u0259 is\u0259 As\u0259f \u018fliyev v\u0259 Arzuxan \u018flizad\u0259 t\u0259msil edib.<\/p>\n\n\n\n<p>1998-ci il prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259n \u00f6nc\u0259 \u0259ks\u0259r m\u00fcxalif partiyalar se\u00e7kini baykot etdi. Lakin AM\u0130P bu se\u00e7kil\u0259rd\u0259 m\u00fcxalif\u0259tin t\u0259msil olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259dr Etibar M\u0259mm\u0259dovun namiz\u0259dliyini ir\u0259li s\u00fcrd\u00fc. Etibar M\u0259mm\u0259dov \u0259n g\u00fccl\u00fc m\u00fcxalif namiz\u0259d olaraq se\u00e7kil\u0259rd\u0259 389,667 (11.8%) s\u0259s toplayaraq Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri Heyd\u0259r \u018fliyevd\u0259n sonra ikinci s\u0131rada q\u0259rarla\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Ancaq AM\u0130P s\u0259dri Etibar M\u0259mm\u0259dov, AXCP s\u0259dri \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y, Az\u0259rbaycan Liberal Partiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri Lal\u0259 \u015e\u00f6vk\u0259t, M\u00fcsavat Partiyas\u0131n\u0131n ba\u015fqan\u0131 \u0130sa Q\u0259mb\u0259r 9 noyabr 1998-ci il tarixind\u0259 ortaq protokol imzalayaraq se\u00e7ki n\u0259tic\u0259l\u0259rini tan\u0131mad\u0131qlar\u0131n\u0131 elan etdil\u0259r. Etibar M\u0259mm\u0259dov 2003-c\u00fc ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 d\u0259 namiz\u0259dliyini verib.<\/p>\n\n\n\n<p>AM\u0130P 1999-cu il b\u0259l\u0259diyy\u0259 se\u00e7kil\u0259rind\u0259 demokratik \u015f\u0259raitin olmamas\u0131 s\u0259b\u0259bi il\u0259 i\u015ftirakdan imtina etdi. Ancaq AM\u0130P 2004-c\u00fc il b\u0259l\u0259diyy\u0259 se\u00e7kil\u0259rin\u0259 qat\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 hakim Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131ndan sonra \u0259n \u00e7ox b\u0259l\u0259diyy\u0259 \u00fczv\u00fcn\u0259 sahib partiya olub.<\/p>\n\n\n\n<p>AM\u0130P 1995-ci ild\u0259n Beyn\u0259lxalq Demokratlar \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259kd\u0259dir. Partiya 1999-cu ilin may ay\u0131ndan Beyn\u0259lxalq Demokratlar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n tam h\u00fcquqlu \u00fczv\u00fc olmu\u015fdur. AM\u0130P h\u0259m\u00e7inin Avropa Parlamentind\u0259 m\u00f6vcud olan Avropa Xalq Partiyas\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259kd\u0259dir. Bununla bel\u0259 partiya Xristian Demokrat \u0130ttifaq\u0131, \u0130spaniya Xalq Partiyas\u0131, \u0130sve\u00e7 Moderat Partiyas\u0131 v\u0259 Vahid Milli H\u0259r\u0259kat Partiyas\u0131 il\u0259 d\u0259 m\u00fctt\u0259fiqlik etm\u0259kd\u0259dir. AM\u0130P beyn\u0259lxalq miqyasda ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rini i\u015f\u011fal etm\u0259sini, bunu&nbsp; t\u00f6r\u0259tdiyi f\u0259sadlar\u0131 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirib. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>2004-c\u00fc ilin dekabr\u0131nda Etibar M\u0259mm\u0259dov partiya s\u0259drliyind\u0259n istefa ver\u0259nd\u0259n sonra a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r partiyaya r\u0259hb\u0259rlik edib:<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fli \u018fliyev (2004\u20132006), Ayaz R\u00fcst\u0259mov (2006\u20132007), Fuad Muxtarov (2007\u20132010), Yusif Ba\u011f\u0131rzad\u0259 (2010\u20132015). 2015-ci ild\u0259 Yusif Ba\u011f\u0131rzad\u0259nin istefas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan partiyan\u0131n ba\u015f katibi Arzuxan \u018flizad\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq s\u0259dr se\u00e7ilib. 16 avqust 2020-ci ild\u0259 pandemiya s\u0259b\u0259bind\u0259n AM\u0130P &nbsp;XI Qurultay\u0131 onlayn \u015f\u0259kild\u0259 Zoom platformas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259n ke\u00e7irilib. Qurultayda Arzuxan \u018flizad\u0259 partiyan\u0131n yeni s\u0259dri se\u00e7ilib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Vidadi ORDAHALLI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><a href=\"https:\/\/azinforum.az\/arashdirma\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Azinforum<\/a><\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan 70 il sovet Rusiyas\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131nda oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxpartiyal\u0131 sistem \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, yad bir m\u0259fhum idi. \u00c7\u00fcnki uzun ill\u0259r idi SSR\u0130 m\u0259kan\u0131nda bir partiya \u2013 Kommunist Partiyas\u0131 m\u00f6vcud idi. Ancaq art\u0131q 80-ci ill\u0259rin ortalar\u0131ndan ba\u015flayaraq SSR\u0130 miqyas\u0131nda iqtisadi, siyasi, sosial, m\u0259n\u0259vi z\u0259mind\u0259 a\u015f\u0131nma daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259ndi. A\u00e7\u0131q g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc ki, SSR\u0130 d\u00fcnya miqyas\u0131nda apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 r\u0259qab\u0259td\u0259 uduzur. 1985-ci ilin mart\u0131nda Mixail Qorba\u00e7ov Sov.\u0130KP MK-n\u0131n birinci katibi se\u00e7ildi. M.Qorbo\u00e7ovun apard\u0131\u011f\u0131 islahatlar SSR\u0130-d\u0259 b\u00f6hran\u0131 azaltmaq \u0259v\u0259zin\u0259, daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdirdi. SSR\u0130 miqyas\u0131nda etnik z\u0259mind\u0259 qar\u015f\u0131durma g\u00fccl\u0259ndi, iqtisadi azalm v\u0259 bununla b\u0259rab\u0259r m\u0259rk\u0259zd\u0259n qa\u00e7ma meyill\u0259ri y\u00fcks\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4144,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[129,10],"tags":[],"class_list":["post-5230","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-amip-30","category-kiv"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.8 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>AM\u0130P-in 30 illik inki\u015faf yolu - Az\u0259rbaycan Milli \u0130stiqlal Partiyas\u0131<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/amip.az\/az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"AM\u0130P-in 30 illik inki\u015faf yolu - Az\u0259rbaycan Milli \u0130stiqlal Partiyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Az\u0259rbaycan 70 il sovet Rusiyas\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131nda oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxpartiyal\u0131 sistem \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, yad bir m\u0259fhum idi. \u00c7\u00fcnki uzun ill\u0259r idi SSR\u0130 m\u0259kan\u0131nda bir partiya \u2013 Kommunist Partiyas\u0131 m\u00f6vcud idi. Ancaq art\u0131q 80-ci ill\u0259rin ortalar\u0131ndan ba\u015flayaraq SSR\u0130 miqyas\u0131nda iqtisadi, siyasi, sosial, m\u0259n\u0259vi z\u0259mind\u0259 a\u015f\u0131nma daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259ndi. A\u00e7\u0131q g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc ki, SSR\u0130 d\u00fcnya miqyas\u0131nda apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 r\u0259qab\u0259td\u0259 uduzur. 1985-ci ilin mart\u0131nda Mixail Qorba\u00e7ov Sov.\u0130KP MK-n\u0131n birinci katibi se\u00e7ildi. M.Qorbo\u00e7ovun apard\u0131\u011f\u0131 islahatlar SSR\u0130-d\u0259 b\u00f6hran\u0131 azaltmaq \u0259v\u0259zin\u0259, daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdirdi. SSR\u0130 miqyas\u0131nda etnik z\u0259mind\u0259 qar\u015f\u0131durma g\u00fccl\u0259ndi, iqtisadi azalm v\u0259 bununla b\u0259rab\u0259r m\u0259rk\u0259zd\u0259n qa\u00e7ma meyill\u0259ri y\u00fcks\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/amip.az\/az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Az\u0259rbaycan Milli \u0130stiqlal Partiyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/istiqlal91\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-06-12T15:41:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-07-03T15:44:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/amip.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/amip_logo_media_icon_01.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"723\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"423\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"AM\u0130P\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@APartiyas\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@APartiyas\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"AM\u0130P\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/\"},\"author\":{\"name\":\"AM\u0130P\",\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/az\/#\/schema\/person\/c5fe1c2cfa647a2c2cf05e5f40e1006f\"},\"headline\":\"AM\u0130P-in 30 illik inki\u015faf yolu\",\"datePublished\":\"2022-06-12T15:41:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-07-03T15:44:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/\"},\"wordCount\":1584,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/az\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/amip.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/amip_logo_media_icon_01.png\",\"articleSection\":[\"AM\u0130P 30 il\",\"K\u0130V\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/\",\"url\":\"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/\",\"name\":\"AM\u0130P-in 30 illik inki\u015faf yolu - Az\u0259rbaycan Milli \u0130stiqlal Partiyas\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/amip.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/amip_logo_media_icon_01.png\",\"datePublished\":\"2022-06-12T15:41:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-07-03T15:44:24+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/amip.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/amip_logo_media_icon_01.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/amip.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/amip_logo_media_icon_01.png\",\"width\":723,\"height\":423,\"caption\":\"Az\u0259rbaycan Milli \u0130stiqlal Partiyas\u0131\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/amip.az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"AM\u0130P-in 30 illik inki\u015faf yolu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/amip.az\/az\/\",\"name\":\"Az\u0259rbaycan Milli \u0130stiqlal Partiyas\u0131\",\"description\":\"AM\u0130P\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/az\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/amip.az\/az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/az\/#organization\",\"name\":\"Az\u0259rbaycan Milli \u0130stiqlal Partiyas\u0131\",\"url\":\"https:\/\/amip.az\/az\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/amip.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/amiplogo.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/amip.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/amiplogo.png\",\"width\":723,\"height\":423,\"caption\":\"Az\u0259rbaycan Milli \u0130stiqlal Partiyas\u0131\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/az\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/istiqlal91\",\"https:\/\/x.com\/APartiyas\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCF3pc8spko_xON2sr4vUC5A\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/az\/#\/schema\/person\/c5fe1c2cfa647a2c2cf05e5f40e1006f\",\"name\":\"AM\u0130P\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/amip.az\/az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c29a5707c586d611dbec8779903bf5763d564dcfbf524977ab641ceaedfe8708?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c29a5707c586d611dbec8779903bf5763d564dcfbf524977ab641ceaedfe8708?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"AM\u0130P\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/vtstrt.mediadesigntech.com\"],\"url\":\"https:\/\/amip.az\/az\/author\/admin_vtstrt_md\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"AM\u0130P-in 30 illik inki\u015faf yolu - Az\u0259rbaycan Milli \u0130stiqlal Partiyas\u0131","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/amip.az\/az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"AM\u0130P-in 30 illik inki\u015faf yolu - Az\u0259rbaycan Milli \u0130stiqlal Partiyas\u0131","og_description":"Az\u0259rbaycan 70 il sovet Rusiyas\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131nda oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxpartiyal\u0131 sistem \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, yad bir m\u0259fhum idi. \u00c7\u00fcnki uzun ill\u0259r idi SSR\u0130 m\u0259kan\u0131nda bir partiya \u2013 Kommunist Partiyas\u0131 m\u00f6vcud idi. Ancaq art\u0131q 80-ci ill\u0259rin ortalar\u0131ndan ba\u015flayaraq SSR\u0130 miqyas\u0131nda iqtisadi, siyasi, sosial, m\u0259n\u0259vi z\u0259mind\u0259 a\u015f\u0131nma daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259ndi. A\u00e7\u0131q g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc ki, SSR\u0130 d\u00fcnya miqyas\u0131nda apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 r\u0259qab\u0259td\u0259 uduzur. 1985-ci ilin mart\u0131nda Mixail Qorba\u00e7ov Sov.\u0130KP MK-n\u0131n birinci katibi se\u00e7ildi. M.Qorbo\u00e7ovun apard\u0131\u011f\u0131 islahatlar SSR\u0130-d\u0259 b\u00f6hran\u0131 azaltmaq \u0259v\u0259zin\u0259, daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdirdi. SSR\u0130 miqyas\u0131nda etnik z\u0259mind\u0259 qar\u015f\u0131durma g\u00fccl\u0259ndi, iqtisadi azalm v\u0259 bununla b\u0259rab\u0259r m\u0259rk\u0259zd\u0259n qa\u00e7ma meyill\u0259ri y\u00fcks\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.","og_url":"https:\/\/amip.az\/az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/","og_site_name":"Az\u0259rbaycan Milli \u0130stiqlal Partiyas\u0131","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/istiqlal91","article_published_time":"2022-06-12T15:41:00+00:00","article_modified_time":"2022-07-03T15:44:24+00:00","og_image":[{"width":723,"height":423,"url":"https:\/\/amip.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/amip_logo_media_icon_01.png","type":"image\/png"}],"author":"AM\u0130P","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@APartiyas","twitter_site":"@APartiyas","twitter_misc":{"Written by":"AM\u0130P","Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/"},"author":{"name":"AM\u0130P","@id":"https:\/\/amip.az\/az\/#\/schema\/person\/c5fe1c2cfa647a2c2cf05e5f40e1006f"},"headline":"AM\u0130P-in 30 illik inki\u015faf yolu","datePublished":"2022-06-12T15:41:00+00:00","dateModified":"2022-07-03T15:44:24+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/"},"wordCount":1584,"publisher":{"@id":"https:\/\/amip.az\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/amip.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/amip_logo_media_icon_01.png","articleSection":["AM\u0130P 30 il","K\u0130V"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/","url":"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/","name":"AM\u0130P-in 30 illik inki\u015faf yolu - Az\u0259rbaycan Milli \u0130stiqlal Partiyas\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/amip.az\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/amip.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/amip_logo_media_icon_01.png","datePublished":"2022-06-12T15:41:00+00:00","dateModified":"2022-07-03T15:44:24+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/#primaryimage","url":"https:\/\/amip.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/amip_logo_media_icon_01.png","contentUrl":"https:\/\/amip.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/amip_logo_media_icon_01.png","width":723,"height":423,"caption":"Az\u0259rbaycan Milli \u0130stiqlal Partiyas\u0131"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/amip.az\/2022\/06\/12\/amip-in-30-illik-inkisaf-yolu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/amip.az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"AM\u0130P-in 30 illik inki\u015faf yolu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/amip.az\/az\/#website","url":"https:\/\/amip.az\/az\/","name":"Az\u0259rbaycan Milli \u0130stiqlal Partiyas\u0131","description":"AM\u0130P","publisher":{"@id":"https:\/\/amip.az\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/amip.az\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/amip.az\/az\/#organization","name":"Az\u0259rbaycan Milli \u0130stiqlal Partiyas\u0131","url":"https:\/\/amip.az\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/amip.az\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/amip.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/amiplogo.png","contentUrl":"https:\/\/amip.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/amiplogo.png","width":723,"height":423,"caption":"Az\u0259rbaycan Milli \u0130stiqlal Partiyas\u0131"},"image":{"@id":"https:\/\/amip.az\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/istiqlal91","https:\/\/x.com\/APartiyas","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCF3pc8spko_xON2sr4vUC5A"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/amip.az\/az\/#\/schema\/person\/c5fe1c2cfa647a2c2cf05e5f40e1006f","name":"AM\u0130P","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/amip.az\/az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c29a5707c586d611dbec8779903bf5763d564dcfbf524977ab641ceaedfe8708?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c29a5707c586d611dbec8779903bf5763d564dcfbf524977ab641ceaedfe8708?s=96&d=mm&r=g","caption":"AM\u0130P"},"sameAs":["https:\/\/vtstrt.mediadesigntech.com"],"url":"https:\/\/amip.az\/az\/author\/admin_vtstrt_md\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amip.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5230","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amip.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amip.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amip.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amip.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5230"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/amip.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5231,"href":"https:\/\/amip.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5230\/revisions\/5231"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amip.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amip.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amip.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amip.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}